Eigenschappen van kokosolie
Kokosolie (ook wel kokosvet of klapperolie genoemd, wij geven de voorkeur aan kokosolie) is een tamelijk onbekend product voor Nederlandse begrippen. Toch wordt het wereldwijd op zeer grote schaal geproduceerd en verwerkt in uiteenlopende producten zoals cosmetica, zeep en tandpasta. In de Ayurveda en in de Aziatische alsmede de Surinaamse keuken is kokosolie een bekend product, naast palmpitolie.
Kokosolie wordt gemaakt uit het
vruchtvlees van de kokosnoot, de vrucht van de kokospalm (Cocos
nucifera, zie plaatje
►),
niet te verwarren met de oliepalm (Elaeis guineensis). Bij de
productie van kokosolie wordt het vruchtvlees geperst, waaruit de
olie wordt gewonnen. Na de persing wordt de ruwe kokosolie gefilterd
en al dan niet verder geraffineerd. Er bestaan dan ook verschillende
kwaliteiten kokosolie.
RBD (refined, bleeched, deodorized): dit is de geraffineerde, gebleekte en ontgeurde versie. Deze vorm wordt vooral door de cosmetische industrie gebruikt omdat bijvoorbeeld de kokosgeur niet strikt noodzakelijk is. De virgin kokosoliën zijn meestal niet geraffineerd.[Noot: er is geen verschil tussen virgin en extra virgin kokosolie. Deze terminologie is alleen gangbaar bij olijfolie. Kokosolie en olijfolie zijn zeer verschillend in vetzuursamenstelling en oogstmethoden].Deze oliën belanden vaker in de voedingsmarkt omdat de specifieke kokosgeur en -smaak door de consument wordt gewaardeerd.
Kokosolie is in warmere klimaten daadwerkelijk een olie. In de gematigdere of koude klimaten zoals in Noordwest Europa, zal de olie vaker vast zijn en derhalve een vet worden. Het heeft dan ook een smeltpunt van rond de 24 à 26 graden Celcius.
Waar vetten doorgaans uit langeketen vetzuren bestaan, ook wel LCFA genoemd van het Engelse long chain fatty acids, bestaat kokosolie voor zo'n 75% uit MCT (medium chain triglycerides) met middellange keten vetzuren, ook wel MCFA genoemd van het Engelse medium chain fatty acids (zie ook de tabel). Dit heeft gevolgen voor de voedingskundige eigenschappen van de olie.
Overigens verschillen de indelingen in korteketen, middellangeketen en langeketen vetzuren nogal eens. In het ene systeem wordt capronzuur (6:0) onder de MCFA gerekend, in het andere onder de SCFA. Zo ook met myristinezuur, (14:0), dat soms onder de MCFA valt, soms onder de LCFA. Wij kiezen voor een indeling waarbij capronzuur (6:0) onder de SCFA valt en myristinezuur (14:0) onder de MCFA.
Tabel: Vetzuursamenstelling van kokosolie, gemiddeld
|
Vetzuursamenstelling kokosolie, gemiddeld |
|||
|
Per 100 gram |
|
|
|
|
Totaal vet |
Naam |
100 g |
Groep |
|
Totaal verzadigd |
|
86,5 g |
|
|
4:0 |
boterzuur |
0.0 mg |
SCFA |
|
6:0 |
capronzuur |
600 mg |
SCFA |
|
8:0 |
caprylzuur |
7500 mg |
MCFA |
|
10:0 |
caprinezuur |
5999 mg |
MCFA |
|
12:0 |
laurinezuur |
44600 mg |
MCFA |
|
14:0 |
myristinezuur |
16800 mg |
MCFA |
|
16:0 |
palmitinezuur |
8200 mg |
LCFA |
|
18:0 |
stearinezuur |
2800 mg |
LCFA |
|
20:0 |
arachidezuur |
- |
LCFA |
|
22:0 |
beheenzuur |
- |
LCFA |
|
24:0 |
lignocerinezuur |
- |
LCFA |
|
|
|
|
|
|
|
|
MCFA: 75% |
|
|
|
|
LCFA: 25 % |
|
|
|
|
|
|
|
Afkorting (Eng.) |
Engelse betekenis |
Nederlandse betekenis |
|
|
|
|
|
|
|
SCFA |
short chain fatty acid |
korteketen vetzuur |
|
|
MCFA |
medium chain fatty acid |
middellangeketen vetzuur |
|
|
LCFA |
long chain fatty acid |
langeketen vetzuur |
|
|
|
|
|
|
|
Bron: www.nutritiondata.com |
|
|
|
